Back to Top

De hervorming van het successierecht - 09/11/2017

De wetgeving inzake successie bestaat uit twee hoofdelementen: de burgerlijke reglementering die onder andere de devolutie van de goederen bepaalt, en anderzijds, de fiscale reglementering die de berekening en de inning van de rechten regelt die de successie belast.

Deze burgerlijke regels, waarvan de ruggengraad  nog dateert uit de tijd van Napoleon, hebben een belangrijke hervorming gekend (wet van 31 juli 2017, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 1 september 2017) en dit met het oog hen te moderniseren en ze aan te passen aan de nieuwe familiale situaties.

We nodigen u uit om hierna alvast een beknopt overzicht van de belangrijkste nieuwigheden te ontdekken.

1.    Het reservataire erfdeel

Voor de hervorming: Een (toekomstige) overledene kan, indien hij kinderen heeft, niet vrij beschikken over zijn volledig patrimonium (bijvoorbeeld door al zijn bezittingen na te laten aan één persoon of aan een goed doel). Indien hij één kind heeft, mag hij ten hoogste over de helft van zijn bezittingen beschikken, indien hij er twee heeft, is dit een derde, vanaf drie kinderen kan hij slechts beschikken over een vierde van zijn patrimonium.

Sinds de hervorming: het reservataire erfdeel van de nakomelingen, ongeacht hun aantal, is beperkt tot de helft van het patrimonium van de overledene, wat de mogelijkheid biedt aan deze laatste om vrijer te kunnen beschikken over zijn bezittingen en zijn nalatenschap beter aan te passen aan zijn persoonlijke en familiale situatie.

2.    De overeenkomst inzake de toekomstige nalatenschap

De erfovereenkomst is een overeenkomst waarin de toekomstige overledene, samen met zijn erfgenamen, de wijze organiseert waarop de bezittingen die zijn patrimonium uitmaken zullen verdeeld worden na zijn overlijden.

Voor de hervorming: Het afsluiten van dergelijke overeenkomsten is verboden tenzij het zeer specifieke pact Valkeniers dat enkel van toepassing is voor koppels die kinderen hebben uit een vorige relatie.

Sinds de hervorming: De wetgever biedt de mogelijkheid om “ globale overeenkomsten “ af te sluiten waarbij de toekomstige overledene, samen met al zijn erfgenamen in rechte lijn, de verdeling van zijn goederen regelt. Deze mogelijkheid ligt dus enkel open in een familiaal kader (typisch: ouders-kinderen).

De wetgever heeft eveneens de mogelijkheid voorzien om “bijzondere overeenkomsten”  af te sluiten. Deze hebben als kenmerk dat het akkoord van al de kinderen van de toekomstige overledene niet noodzakelijk is en slechts een aspect of een bepaalde bezitting van de erfenis betreffen. Deze “bijzondere overeenkomsten” kunnen slechts in volgende gevallen toepassing vinden:

De versoepeling inzake het verbod van de erfovereenkomsten biedt aan de toekomstige overledene de mogelijkheid om te anticiperen en zo, bij leven, de conflicten vermijden die tussen zijn kinderen zouden kunnen ontstaan bij de verdeling van zijn nalatenschap.

3.    Toevoeging van schenkingen aan de nalatenschap.

Voor de hervorming: wanneer een schenking dient toegevoegd te worden aan een nalatenschap verschilt de berekening van de waarde van de schenking naargelang het een onroerende schenking betreft (waarde op het moment van het overlijden) of het een roerende schenking betreft (waarde op het moment van de schenking). Deze situatie kan vervelende of onjuiste toestanden veroorzaken tussen, bijvoorbeeld, de twee kinderen van de overledene waarvan één kind zou genoten hebben van de schenking van een onroerend goed en de andere van een aandelenportefeuille met – op de dag van de schenking - een evenredige waarde. Gezien de waarde van de schenking van het onroerend goed bepaald wordt op de dag van het overlijden, bestaat de mogelijkheid dat de begunstigde een deel van de schenking moet inbrengen in de nalatenschap, met dien verstande dat voor onroerende goederen geldt dat de inbreng in natura plaatsvindt.

Sinds de hervorming: de berekening van de waarde van de schenking zal gebeuren op de waarde van de dag van de schenking dewelke vervolgens geïndexeerd zal worden. De toevoeging zal eveneens in tegenwaarden worden uitgevoerd, zowel voor de roerende als voor de onroerende schenkingen.

Belangstelling in dit onderwerp? Wenst u er meer over te weten? Aarzel niet om ons te contacteren!